21/2023 FORU LEGEA, abenduaren 26koa, Nafarroako arrantzaren kudeaketari buruzkoa.

ALDIZKARIA - 2024ko urtarrilaren 12a 1. NAFARROAKO FORU KOMUNITATEA

1.1. XEDAPEN OROKORRAK

1.1.1. Foru legeak eta legegintzako foru dekretuak

21/2023 FORU LEGEA, abenduaren 26koa, Nafarroako arrantzaren kudeaketari buruzkoa. NAFARROAKO FORU KOMUNITATEKO LEHENDAKARIA NAIZEN HONEK.

Aditzera ematen dut Nafarroako Parlamentuak onetsi duela honako:

FORU LEGEA, NAFARROAKO ARRANTZAREN KUDEAKETARI BURUZKOA.

ATARIKOA

1

Nafarroako Foru Eraentza Berrezarri eta Hobetzeari buruzko abuztuaren 10eko 13/1982 Lege Organikoak 50.1.b) artikuluan jasotakoaren arabera, Nafarroak eskumen osoa du ehizaren, ibai eta aintziretako arrantzaren eta akuikulturaren gainean.

Eskumen horiek erabiliz, bai eta aipatutako Nafarroako Foru Eraentza Berrezarri eta Hobetzeari buruzko abuztuaren 10eko 13/1982 Lege Organikoaren 57.c) artikuluak emandakoak ere, Nafarroako Parlamentuak 2/1993 Foru Legea onetsi zuen, martxoaren 5ekoa, Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzkoa.

Foru lege honek helburu bikoitza bilatzen zuen: "Alde batetik, behar bezala babestea basafaunaren biodibertsitatea eta haren habitatak Nafarroan, eta, bestetik, ehizaren eta arrantzaren aprobetxamendua antolatzea, gizakiek arrazoizko eran balia dezaketen faunari dagokionez. Foru lege honen bidez, esparru batean, ingurumenaren eta ekologiaren arloan legeak garatzeko dituen ahalak baliatzen ditu Nafarroako Foru Komunitateak, behar diren babes-neurriak ezarririk estatuko legediaren osagarri; eta bestean, foru araubidea dela bide dituen eskumen esklusiboak baliatzen ditu ehizaren, ibai- eta aintzira-arrantzaren eta akuikulturaren gainean". (Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzko martxoaren 5eko 2/1993 Foru Legearen zioen azalpena).

Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzko martxoaren 5eko 2/1993 Foru Legeak basafaunaren aprobetxamenduak arautzen ditu Nafarroan, bereziki ehizari eta arrantzari dagokionez. Eta eremu zabalean egiten du hori, arautzen baititu basafauna oro har, haren habitatak eta faunaren zati baten aprobetxamendua. Hori guztia, errespetatuz eta mantenduz estatuko araudiaren oinarrizko printzipioak nahiz printzipio orokorrak, bereziki Naturaguneen eta Basaflora eta Basafaunaren Kontserbazioari buruzko martxoaren 27ko 4/1989 Legea, indargabetua.

Geroago, Nafarroako Ehizari eta Arrantzari buruzko abenduaren 22ko 17/2005 Foru Legea onetsi zen, helburu harturik arau-esparru propio bat ezartzea, basafaunaren zati baten aprobetxamendua arautzeko, bai eta, bestetik, Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzko martxoaren 5eko 2/1993 Foru Legea aplikatu den hamar urteetako esperientzia jasotzea ere.

Nafarroako Ehizari eta Arrantzari buruzko abenduaren 22ko 17/2005 Foru Legearen xedea zen Nafarroako Foru Komunitateko ehiza eta arrantza-baliabideen aprobetxamendua jasangarritasun-irizpideen arabera babestu, kontserbatu, sustatu eta antolatzea eta indargabetu zituen Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzko martxoaren 5eko 2/1993 Foru Legean ehizari eta arrantzari dagozkion xedapenak.

2

Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legeak indarrik gabe utzi zuen Naturaguneen eta Basaflora eta Basafaunaren Kontserbazioari buruzko martxoaren 27ko 4/1989 Legea, eta ezarri zuen, aprobetxamendu-teknikei dagokienez, horiek oinarri izan dezatela baliabidearen aldez aurreko antolamendua, ehizarako edo arrantzarako aprobetxatzen ez den gainerako basafaunaren babesa bermaturik.

Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legearen oinarrizko printzipioen artean dago baliabideen erabilera antolatua sustatzea, natur ondarearen aprobetxamendu jasangarria bermatzeko. Lege horren oinarrizko printzipioak dira, halaber, zuhurtasun-printzipioa sartzea naturaguneak eta espezie basatiak uki ditzaketen esku-hartzeetan, eta politika sektorialetan behar diren eskakizunak txertatzea, natura-ondarea eta biodibertsitatea kontserbatzeko, jasangarritasunez erabiltzeko, hobetzeko eta leheneratzeko.

Aurrekoarekin bat, Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legearen III. tituluko laugarren kapituluan, espezieen babesa arautzen da ehizaren eta arrantzaren aurrean. Horiek, baliabide naturalen aprobetxamendu gisa, bermatu egin behar dira, baina haien aplikazioa mugaturik autonomia erkidegoek ezarritako eremuetara, garaietara, harrapaketa-metodoetara eta espezieetara. Horien artean ez dira inola ere egonen Interes Bereziko Espezieen Zerrendako espezieak edo Europar Batasunak debekaturiko metodoak edo espezieak.

Lege horrek Kontseiluaren 1992ko maiatzaren 21eko 93/43/EEE Zuzentarauaren transposizioa egiten du Espainiako ordenamendu juridikora (Natura Habitaten eta Basafauna eta Basafloraren Kontserbazioari buruzko Zuzentaraua).

Natura Habitaten eta Basafauna eta Basafloraren Kontserbazioari buruzko Kontseiluaren 1992ko maiatzaren 21eko 93/43/EEE Zuzentarauaren ondorioz, kontserbazio bereziko eremuak (KBE) sortu dira, eta horiek osatzen dute, hegaztientzako babes bereziko eremuekin batera (HBBE), Natura 2000 Sarea. Eremu horietan bizi diren espezieen erabilera eta aprobetxamenduek koherenteak izan beharko dute naturagune horiek kudeatzeko planekin.

Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legea garatzeko onetsi ziren, batetik, otsailaren 4ko 139/2011 Errege Dekretua, Babes Araubide Bereziko Espezie Basatien Zerrenda eta Espezie Mehatxatuen Espainiako Katalogoa garatzekoa, eta, bestetik, indarrean den abuztuaren 2ko 630/2013 Errege Dekretua, Espezie Exotiko Inbaditzaileen Espainiako Katalogoa arautzen duena.

Espezie exotiko inbaditzaileen Espainiako katalogoa arautzen duen abuztuaren 2ko 630/2013 Errege Dekretua indarrean jartzearekin, administrazio publiko eskudunei eskatzen zaie neurriak har ditzatela populazioak kontrolatzeko eta, behar denean, espezie horiek desagerrarazteko. Bestalde, Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legeak honako hau ezartzen du 64 ter artikuluan: "Autonomia-erkidegoek eta Ceuta eta Melilla hiriek, ehizaren eta arrantzaren arloan, plangintzarako eta kudeaketarako tresnak erabiltzen ahalko dituzte zehazteko zein espezieri eragiten dion, beren lurralde-eremuan, aurreko paragrafoaren edukiak. Hori horrela, ehizan eta arrantzan aritu ahal izateko, espezie horiek lege hau indarrean jarri baino lehen okupatzen zuten eremuaren zehaztapen kartografikoa onetsi beharko du autonomia-erkidegoko administrazio eskudunak, eta autonomia-erkidegoko aldizkari ofizialean argitaratuko du. Horren ondotik, ehiza eta arrantza planifikatu eta kudeatzeko lehen tresnak onetsiko dira".

Natura-ondareari eta Biodibertsitateari buruzko abenduaren 13ko 42/2007 Legea eta hura garatzeko araudia onetsirik, beharrezkoa da Nafarroako araudia onestea eta indarrean den estatuko eta Europako legedira egokitzea. Gogorarazi behar da, gainera, Nafarroako Foru Komunitatea hertsiagoa izan daitekeela, baina inola ere ez laxoagoa, ingurumenaren babesaren arloan.

3

Horregatik guztiagatik, foru legeak lortu nahi du, batetik, arau-esparru bat ezartzea Nafarroako arrain-faunaren aprobetxamendua arautzeko, ingurumenaren babesaren arloan indarrean den araudiari jarraikiz, eta, bestetik, bildu den esperientzia gehitzea, Basafauna eta Haren Habitatak Babestu eta Kudeatzeari buruzko martxoaren 5eko 2/1993 Legea eta Nafarroako Ehizari eta Arrantzari buruzko abenduaren 22ko 17/2005 Foru Legea aplikatzearen ondoriozkoa, agertu diren behar guztiei erantzuteko.

Nafarroako Arrantzaren Kudeaketari buruzko Foru Lege honen xedea da arrain-baliabideen aprobetxamendu antolatua bermatzea, egungo inguruabar berriei egokiturik, hala ekosistemen egoerari dagokionez nola arrantzari buruz gizarteak duen ikuspegi berriari dagokionez.

Hamabost urte baino gehiago iragan dira Nafarroako Ehizari eta Arrantzari buruzko abenduaren 22ko 17/2005 Foru Legea onetsi zenetik, eta orduz geroztik eboluzionatu egin dute Nafarroako ekosistema urtarrek eta arrantzaren kudeaketak, bai eta arrantzan aritzen den kolektiboaren profilak ere.

Aurreko foru legeak ehiza eta arrantza barne hartzen zituen, baina gaur egun komenigarritzat hartzen da bi jarduera horiek bereiztea foru lege banatan, biak bereiz ere kudeatzen baitira. Kudeaketaren ezaugarriak, ehiztarien eta arrantzarien kolektiboen berezko profila, arau-aldaketen hobekuntza, eta araudiaren sinplifikazioa, horra hor ehiza eta arrantza bi foru legetan bereizteko proposamena bermatzen duten arrazoiak.

Klima-aldaketak eragina du atmosferaren tenperaturaren igoeran eta prezipitazioen aldaketan eta banaketan, eta hori inpaktu handia izaten ari da ekosistema urtarretan, eta ondoriozko aldaketek baldintza okerragoak sortzen dituzte espezie autoktonoentzat.

Aldaketek, ingurunean dauden presioek eta espezie exotikoak sartu izanak murrizketa handiak ekarri dituzte espezie autoktonoen artean, eta, zehazki, arrantzarako interesgarriak diren zenbaitetan.

Nafarroako Arrantzaren Kudeaketari buruzko Foru Legeak inguruabar berrietara moldatu nahi du, kudeaketa ereduak egokituz eta arrantza modalitate jasangarriago batzuetara bideratuz, horien bidez bateragarriak izan daitezen aisialdiko arrantzan aritzea eta espezieen egoera ona kontserbatu eta mantentzea.

Halaber, kontuan hartu behar da arrantza-espezieen populazioak daudela garatzen diren habitataren egoeraren mende: uren kalitate ona, gainerako arrain-faunaren egoera, elikatzeko, babesteko eta gordetzeko erabiltzen dituzten flora-espezieak, eta hondoen egoera. Izan ere, halakoak aldatzen edo ukitzen badira, horrek ondorio larriak ekar ditzake espezieen ugalketa eta garapenerako. Nafarroako Arrantza Kudeaketari buruzko Foru Legeak aintzat hartu behar ditu arrantza-espezieak garatzen diren ekosistemak, eta horregatik, hain zuzen, berariazko titulu bat gehitu da, ibai-habitata hobetzeko.

Foru lege honek errespetatu egiten du Nafarroan arrantza-baliabideen aprobetxamenduak tradizioz izan duen izaera sozial nabarmena.

Foru legea...